En Eski SAHÎH-i BUHÂRÎ Nüshasının Tıpkıbasımı

Sahîh-i Buhârî’nin Ebû Zer Nüshâsı Basıldı.

Sahîh-i Buhârî (Tıpkıbasım)

Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâil el-Buhârî (ö. 256/870)

İSAM’ın Erken Klasik Dönem Projesi kapsamında, İSAM ve Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nın iş birliği ile İmam Buhârî’nin Sahîh-i Buhârî adıyla şöhret bulan el-Câmi‘u’s-sahîh isimli hadis kitabının dünya kütüphanelerinde tespit edilebilen eksiksiz en eski tarihli yazma nüshasının tıpkıbasımı yapıldı.

Biri tıpkıbasım diğeri inceleme yazıları (dirâse) ve fihrist olmak üzere iki cilt halinde yayımlanan Sahîh-i Buhârî tıpkıbasımı, Süleymaniye Kütüphanesi’nde (Murad Molla, nr. 577) kayıtlı bulunan yazma nüsha esas alınarak gerçekleştirildi.

Sahîh-i Buhârî’nin Ebû Zer el-Herevî (ö. 434/1043) rivayetinin “Bâcî-Sadefî” tarikiyle günümüze ulaşan ve 550 (1155) yılında Mağrip hattı kullanılarak istinsah edildikten sonra muteber nüshalarla mukabele edildiği tespit edilen nüshanın üzerinde, Endülüslü âlim Ebû Abdullah Muhammed b. Yûsuf İbn Saâde’nin (ö. 565/1170) yazısı bulunmaktadır. Endülüs’ün inkırazıyla birlikte, önce Kuzey Afrika’ya ve Mısır’a intikal eden bu Sahîh-i Buhârî nüshası Osmanlı âlimi Musannifek’in (ö. 875/1470) eliyle İstanbul’a ulaşmıştır. Musannnifek tarafından Fatih Camii Külliyesi’ndeki Sahn-ı Semân medreselerine vakfedilen nüsha bir süre kaybolduktan sonra XII. (XVIII.) yüzyılda yine Fatih’te kurulan Murad Molla Kütüphanesi envanterine girmiştir.

Sahîh-i Buhârî tıpkıbasımı, el-Câmi‘u’s-sahîh’in râvileri ve rivayet tarihi ile bu eserin özellikle Ebû Zer rivayeti ve Murad Molla nüshasının hususiyetleri gibi konulara dair Dr. Muhammed Mücîr el-Hatîb ve Arafat Aydın tarafından hazırlanan Arapça ve Türkçe inceleme yazılarına eşlik eden ayrıntılı bab fihristi ile okuyucunun istifadesini kolaylaştırmaktadır.

528+380 sayfa (1. Cilt, İnceleme) 42+582 sayfa (2. Cilt, Tıpkıbasım)
İstanbul, 2018: İSAM Yayınları / Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı